Oriundi

Oriundi  to piłkarze pochodzący z Ameryki Południowej, najczęściej mający włoskie korzenie i po naturalizacji występujący w reprezentacji Włoch.

W reprezentacji Włoch zagrało już kilkudziesięciu piłkarzy urodzonych w Ameryce Płd., niektórzy z nich nawet w chwili debiutu mieli na swym koncie grę dla innych krajów. Zjawisko narodziło się w połowie lat 20. Wtedy we włoskich klubach zaczęli się pojawiać latynoscy piłkarze, a najzdolniejsi z nich zaczęli trafiać do kadry.

Pierwszym znanym  oriundi był piłkarz Interu Mediolan – Ermanno Aebi. W mistrzowskiej drużynie z 1934 grało kilku oriundi. Co więcej – największy wkład w tytuł wnieśli pomocnik Luis Monti i skrzydłowy Raimundo Orsi. Obaj wcześniej grali dla Argentyny. Ważną i nieocenioną rolę w zespole z 1938 roku odegrał urodzony w Urugwaju Michele Andreolo.

Najwybitniejszym oriundi z lat 50. był Juan Alberto Schiaffino. Był to mistrz świata z 1950 i legendarna postać urugwajskiego futbolu. W reprezentacji narodowej Włoch na MŚ 62 znaleźli się Brazylijczyk José Altafini oraz Argentyńczyk Omar Sivori. Na początku lat 60. FIFA zakazała gry w dwóch i więcej reprezentacjach narodowych, co w praktyce do minimum ograniczyło proceder naturalizacji wybitnych piłkarzy.

Seria rzutów karnych

Jednym ze sposobów na wyłonienie zwycięzcy meczu piłkarskiego jest seria rzutów karnych. Serię rzutów karnych stosuje się w sytuacji, gdy po regulaminowym czasie i dogrywce, choć czasami dogrywki nie ma, są od razu rzuty karne, wynik jest remisowy. Kiedyś rzucano monetą, jednak zwycięzca był trochę przypadkowy, dlatego seria rzutów karnych jest bardziej sprawiedliwą metodą na wyłonienie zwycięzcy spotkania piłkarskiego.
W rzutach karnych często decydujące znaczenie mają nie umiejętności piłkarskie, lecz nerwy, dlatego wykonawcami najczęściej są doświadczeni zawodnicy. Bramkarze często próbują wyprowadzić z równowagi strzelców tańcząc na linii bramkowej, ja to np. uczynił Jerzy Dudek w finale Ligii Mistrzów w 2005 roku lub Bruce Grobbelaar.

Do rzutów karnych dochodzi, gdy po regulaminowym czasie wynik meczu jest remisowy, a przepisy nie przewidują remisu i dogrywki, w dwumeczu jest remis, a przepisy nie przewidują remisu i dogrywki, po dogrywce jest remis, w grupie eliminacji do jakiegoś turnieju po ostatnim meczu pada wynik remisowy, a obie drużyny grające w tym meczu miały przed nim tyle samo punktów w tabeli i taki sam bilans bramkowy, i nawet dogrywka w tym meczu nie przynosi rozstrzygnięcia.

Kapitan

Kapitan to lider drużyny piłkarskiej. Funkcję kapitana pełni taka osoba, która jest najbardziej doświadczona i najdłużej gra w drużynie, albo też taka, która ma największy autorytet wśród piłkarzy danej drużyny.

Najczęściej kapitan jest wybierany na sezon przez innych członków drużyny lub jest on wyznaczany przez trenera. Zwykle kapitana można odróżnić od innych dzięki opasce na rękawie.

Według reguł gry w piłce nożnej kapitan bierze udział w losowaniu przed rozpoczęciem gry w celu wyboru strony pola i drużyny, która rozpocznie grę oraz bierze udział w losowaniu przed serią rzutów karnych po zakończeniu meczu.

Kapitan nie ma żadnych innych przywilejów, nie może podobnie jak inni zawodnicy podważać decyzji sędziego ale odpowiada za zachowanie piłkarzy na boisku. Właśnie to pozwala sędziemu rozmawiać z kapitanem odnośnie zachowania piłkarzy jego drużyny. Jeśli kapitan nie może występować na boisku, jego rolę pełni wicekapitan.

Bramkarz

Bramkarzem jest ten kto stoi na bramce – tak powiedzielibyśmy potocznie tłumacząc komuś, jaka jest funkcja bramkarza w zespole piłkarskim. Bramkarz to więc członek zespołu, którego zadaniem jest uniemożliwienie zdobycia bramki zawodnikom drużyny przeciwnej.
W wielu grach sportowych spotykamy się z funkcją bramkarza. Bramkarza występuje nie tylko w piłce nożnej, ale również piłce ręcznej, hokeju na lodzie, hokeju na trawie i in. Bramkarz powinien występować w stroju, który odróżnia go od pozostałych zawodników i sędziego.
W piłce nożnej bramkarz jest jedynym zawodnikiem na boisku może dotykać piłkę ręką w obrębie swojego pola karnego.

W piłce nożnej akcje ofensywne nie należą do głównych zadań bramkarzy, niemniej sytuacje takie zdarzają się, zwłaszcza kiedy dana drużyna przegrywa. Czasem bramkarze wykonują również rzuty wolne i karne.

Spotykamy się w historii piłki z bramkarzami, którzy strzelali bramki. Są to Rigério Ceni – 105 bramek, José Luis Chilavert – 62 bramki, Dimityr Iwankow – 42 bramki, René Higuita – 41 bramek, Jorge Campos – 40 bramek, Johnny Martín Vegas – 39 bramek, Fernando Patterson – 34 bramki, Álvaro Misael Alfaro – 31 bramek, Hans-Jörg Butt – 29 bramek.

Stoper

Stoperem w piłce nożnej nazywamy zawodnika, który zwany jest również libero bądź mniej formalnie wymiataczem, pełniącego rolę ostatniego, a więc najbardziej cofniętego obrońcy. Oznacza to, że stoper spośród wszystkich piłkarzy grających w polu zajmuje pozycję najbliżej bramki własnej drużyny.

Głównym zadaniem stopera było zatrzymanie, a więc stopowanie, skąd jego nazwa, akcji przeciwnika, który przedostał się przez linię obrony. Po przechwyceniu piłki stoper wykonywał daleki wykop w stronę bramki rywala lub, jeśli zmuszała go do tego sytuacja, wybijał piłkę poza linię boczną boiska.

Funkcja stopera jest ważną funkcję w strategii gry w piłce nożnej. Dzięki zagraniom stopera piłkarze z jego drużyny zyskiwali czas na powrót pod własne pole karne. Dodatkowo stoper dyrygował grą pozostałych obrońców, przekazując im polecenia bramkarza. Przeważnie na pozycji stopera grali zawodnicy najbardziej doświadczeni i najlepiej wyszkoleni technicznie oraz o dobrych warunkach fizycznych (wysokiego wzrostu).

W światowej piłce nożnej dominuje obecnie strategia indywidualnego krycia przeciwników. Stosuje się też grę obrońców w linii z ustawianiem pułapek ofsajdowych. Klasyczna pozycja stopera zwykle uniemożliwia stosowanie wspomnianych pułapek.

Dogrywka

Nie tylko w piłce nożnej mamy do czynienia z dogrywką. Również w wielu sportach m.in. w rugby występuje dodatkowy okres gry, rozpoczynany, gdy mecz nie przynosi rezultatu.

W piłce nożnej dogrywka jest zarządzana najczęściej w sytuacjach, gdy w meczu fazy pucharowej, gdzie obowiązuje zasada, że przegrywający odpada, kiedy w regulaminowym czasie gry padł remis i trzeba rozstrzygnąć spotkanie. Dogrywka występuje również w meczu kończącym rozgrywki, jednocześnie decydującym o końcowej klasyfikacji w grupie/tabeli, w którym grają ze sobą zainteresowane drużyny, jak również w dwumeczu, gdy oba mecze kończyły się identycznymi wynikami – remisy z tym samym stosunkiem bramkowym, lub identyczne wygrane obu drużyn.

Obecnie obowiązująca zasada dogrywki to czas 2×15 minut i kończy się po 120 minutach gry.
Niegdyś dogrywkę kończyły zasady obecnie nieużywane: złoty gol lub srebrny gol.

Jeśli ani regulaminowy okres gry, ani dogrywka nie przyniosą rozstrzygnięcia – następują rzuty karne.

Dwumecz

Dwumeczem nazywamy w grach zespołowych sposób wyłaniania zwycięzcy przez rozegranie dwóch spotkań.

O wyniku rozgrywki nie decyduje więc jeden wygrany mecz, ale odbywają się dwa spotkania, które rozstrzygają, kto jest zwycięzcą. Zazwyczaj po jednym na boisku każdego z przeciwników – nazywamy to meczem i rewanżem.

Zwycięzcą jest ten zespół, który osiągnie lepszy sumaryczny wynik obu spotkań.

W piłce nożnej w przypadku równego bilansu przepisy mogą przewidywać nawet rozegranie trzeciego meczu na neutralnym terenie, dogrywkę, dodatkową serię rzutów karnych dla wyłonienia zwycięzcy lub losowanie.

W systemie europejskim niemal powszechnie obowiązującą zasadą jest premiowanie większej ilości bramek zdobytych w spotkaniu wyjazdowym. Ale stosuje się też bardziej osobliwe rozstrzygnięcia, jak np. bilans bramek z całych rozgrywek, ranking fair play.

Dwumecze rozgrywane są zazwyczaj w krajowych i międzynarodowych rozgrywkach. Mają przeważnie charakter pucharowy oraz w fazie play-off rozgrywek ligowych.

Apertura i Clausura

Apertura i Clausura  to nazwy dwóch niezależnych od siebie części ligowego sezonu piłkarskiego, obowiązujące w większości krajów Ameryki Południowej i Ameryki Środkowej.

Pierwszy z nich, czyli Apertura oznacza Turniej otwarcia i jest przeprowadzana w pierwszej części sezonu. W zależności od modelu przyjętgo w danym kraju zależy pora roku. System „wiosna-jesień” obowiązuje w Boliwii, Chile, Ekwadorze, Kolumbii, Panamie, Paragwaju oraz Peru Apertura rozgrywana jest w pierwszej połowie każdego roku kalendarzowego, czyli wiosną i latem. System „jesień-wiosna” obowiązuje natomiast w Argentynie, Kostaryce, Gwatemali, Hondurasie, Meksyku, Nikaragui, Salwadorze, Urugwaju oraz Wenezueli Apertura rozgrywana jest w drugiej połowie każdego roku kalendarzowego, czyli jesienią i zimą.

Clausura oznacza Turniej zamknięcia i jest przeprowadzana w drugiej części sezonu  i podobnie pora roku zależy od modelu przyjętego w danym kraju. W Boliwii, Chile, Ekwadorze, Kolumbii, Panamie, Paragwaju oraz Peru Clausura rozgrywana jest w drugiej połowie każdego roku kalendarzowego, czyli jesienią i zimą, natomaist w Argentynie, Kostaryce, Gwatemali, Hondurasie, Meksyku, Nikaragui, Salwadorze, Urugwaju oraz Wenezueli Clausura rozgrywana jest w pierwszej połowie każdego roku kalendarzowego, czyli wiosną i latem.

Gol samobójczy w piłce nożnej

Golem samobójczym nazywamy skuteczny strzał w kierunku własnej bramki. Czasem jest to przypadkowe uderzenie lub zmiana toru lotu piłki, którego efektem jest zdobycie gola, a więc punktu nie dla drużyny zawodnika, lecz dla drużyny przeciwnej.

Jeśli piłka po strzale odbija się przypadkowo od zawodnika drużyny broniącej i wpada do siatki, gol uznaje się za samobójczy, jeśli strzał nie był skierowany w światło bramki, co oznacza, że gdyby zawodnik nie znalazł się w danym miejscu i czasie, pewnie gol by nie padł. Jeśli był jednak skierowany w ten sposób zapisuje się go jako normalny gol na konto strzelającego drużyny atakującej.

Goli samobójczych nie uznaje się we wszystkich sytuacjach,. Są to mianowicie takie sytuacje, jak wtedy, gdy piłka wpadła do własnej bramki bezpośrednio z rzutu wolnego, wrzutu z autu, rzutu od bramki lub rzutu rożnego – w takiej sytuacji sędzia dyktuje jedynie rzut rożny dla przeciwników.

W innych sportach gole samobójcze lub ich odpowiedniki zdarzają się raczej rzadko. Wyjątkowy pod tym względem jest futbol australijski, piłka ręczna oraz rugby.

Hat-trick

Hat-trickiem nazywamy osiągnięcie czegoś w ilości trzech. Jest to sportowe określenie.

Termin hat-trick wywodzi się z krykieta, gdzie jest zwyczaj dawania kapelusza. Po ang. hat – znaczy tyle, co kapelusz, natomiast trick to sztuczka. W krykiecie daje się kapelusz lub czapkę zawodnikowi, który wyeliminował trzech batsmanów trzema kolejnymi rzutami.

Jeśli chodzi o hokej i piłkę nożną hat-trickiem nazywamy zdobycie przez zawodnika trzech goli w jednym meczu.

O klasycznym hat-tricku mówimy w piłce nożnej wtedy, gdy piłkarz zdobędzie trzy kolejne gole, nie oddzielone od siebie żadnym golem zdobytym przez innego gracza.

W każdych finałach Mistrzostw Świata w Piłce nożnej, z wyjątkiem Mistrzostw Świata w 2006 roku, strzelano hat-trick. Łącznie zdarzyło się to 48 razy.

Sandor Kocsis (1954), Just Fontaine (1958) i Gerd Müller (1970), zdobywali po dwa hat-tricki w czasie jednych finałów Mistrzostw Świata.

Gabriel Batistuta zdobył dwa hat-tricki w czasie dwóch finałów Mistrzostw Świata (1994 i 1998).
Także polscy piłkarze strzelali hat-tricki. W czasie Mistrzostw Świata trzykrotnie: Ernest Wilimowski (1938), Andrzej Szarmach (1974), Zbigniew Boniek (1982).

Jako jedyny dwa hat-tricki zdobył Michel Platini, oba w czasie Euro 1984.

« Previous Entries